2003 îíû õî¸ðäóãààð ñàðûí 13, Íüþ-Éîðê 

      Á¿õ íèéòýýð áè÷èãòýí áîëîõ ͯÁ-ûí 10 æèëèéí àæëûí àëáàí ¸ñíû íýýëòèéí ¸ñëîëûí õóðàëäààíä îðîëöîõîîð ýíä õóðàí öóãëàðààä áàéãàà òà á¿õýíä Ìîíãîë Óëñûí òºð, çàñãèéí ãàçðûí ºìíººñ áîëîí õóâèàñàà ÷èí ñýòãýëèéí ìýíä÷èëãýý äýâø¿¿ëæ, õ¿í òºðºëõòíèé ãýãýýðýí ñî¸ëæèõ ¿çýë ñàíàà, ¿éë õýðýãò íýí èõ à÷ õîëáîãäîëòîé, íýð õ¿íäòýé èéì ÷óõàë óóëçàëòàä îðîëöîõûã óðüæ, ò¿¿íèé íýýëò äýýð ¿ã õýëýõ áîëîìæ îëãîñîíä òàëàðõàë, õ¿íäýòãýëýý èëýðõèéëæ áàéãààã ìèíü áîëãîîæ àæààìó.

      Ìýäëýã ìýäýýëëèéí çóóí ãýæ ç¿é ¸ñîîð íèéòýýð íýðëýæ áàéãàà øèíý ýðèíèé àíõäóãààð çóóíòàé òà áèä çîëãîîä óäààã¿é áàéíà. Õ¿í òºðºëõòíèé îþóíû õàìãèéí ãàéõàìøèãòàé áºãººä ýðòýí öàãèéí ãîë îëîëò áîëñîí áè÷èã ¿ñãèéí à÷ààð óëñ ¿íäýñòýí á¿õýí ýðäýì íîì, øèíæëýõ óõààí, ñî¸ëîî õºãæ¿¿ëæ, ñî¸ëûíõîî ¿íýò ç¿éëñèéã õàðèëöàí ñîëèëöñîîð èðñýí áîëîâ÷ ¿ëýìæèéí à÷òàí áè÷èã ¿ñãèéí øèäýò ò¿ëõ¿¿ðèéã õ¿í á¿ðèéí ãàðò ºíººã õ¿ðòýë á¿ðýí àòãóóëæ ÷àäàëã¿é õîðèí çóóíûã íýãýíò ¿äæýý.

      Õîðèí íýãäýõ çóóíû ¿¿äýýð àëõàí îðîõûí öàãò îëîí óëñûí õàìòûí íèéãýìëýã ͯÁ-ààñ á¿õ íèéòýýð áè÷èãòýí áîëîõ 10 æèëèéã çàðëàí òóíõàãëàæ áàéãàà íü õîðèí çóóíä á¿ðíýý àìæóóëæ ÷àäààã¿éãýý ã¿éöýëä¿¿ëæ, õ¿í òºðºëõòíèé õàìãèéí ¿íýò áàÿëàã áîëñîí îþóíû ýðäýíýñèéí ñàíä õ¿í á¿ðèéã äóðòàé öàãòàà íýâòðýí îðîõ áîëîìæîîð õàíãàõ ÷óõëààñ ÷óõàë ¿éëñ á¿òýýõèéí ã¿í áîäëîãî ãýæ ¿çýæ áàéíà.

      Õî¸ð æèëèéí ºìíº Í¯Á-ûí Åðºíõèé Àññàìáëåéí 56 äóãààð ÷óóëãàíààð 2003-2012 îíûã “Áè÷èãòýí áîëîõ ͯÁ-ûí 10 æèë” áîëãîí çàðëàñàí áèëýý.

      Ìîíãîë Óëñ óóë àðãà õýìæýýã ñàíàà÷ëàã÷ óëñûí õóâüä ºíººäºð á¿õ íèéòýýð áè÷èãòýí áîëîõ àðâàí æèëèéí àÿíû ãàðàà äýëõèé äàÿàð àæèë õýðýã÷ýýð ýõýëæ áàéãààã îíöãîé ò¿¿õýí ¿éëñ õýìýýí ñýòãýë òóéëûí õàíãàëóóí öîõîí òýìäýãëýõèéí õàìòààð àðâàí æèëèéí àæëûí õ¿ðýýíä äýâø¿¿ëýí òàâüñàí çîðèëòóóäûã á¿ðýí õýðýãæ¿¿ëæ, àìæèëòàä õ¿ðýõèéí òºëºº äýëõèéí óëñ ã¿ðí¿¿ä õ¿÷èí ÷àðìàéëòàà íýãòãýí èäýâõòýé ò¿íøëýí àæèëëàíà ãýäýãò ýðãýëçýõã¿é áºãººä ººðººñ øàëòãààëàõ á¿õíèéã õèéæ, õóâü íýìðýý õàíäèâëàõàä áýëõýí áàéíà.

      Áè÷èãòýí áîëîõ ͯÁ-ûí 10 æèëèéí ¿çýë ñàíàà, ¿íäñýí çîðèëòóóä íü “Á¿õ íèéòèéí áîëîâñðîëûí òºëºº Äýëõèéí òóíõàãëàë”, 2000 îíä Äàêàð õîòíîî ÷óóëñàí Áîëîâñðîëûí àñóóäëààðõ Äýëõèéí ÷óóëãà óóëçàëòààñ áàòàëñàí “Äàêàðûí ¿éë àæèëëàãààíû á¿òýö÷èëñýí õ¿ðýý”, Íüþ-Éîðê õîòíîî Äýëõèéí òºð, çàñãèéí òýðã¿¿í íàðûí áàòàëæ ãàðãàñàí Ìÿíãàíû òóíõàãëàëä äýâø¿¿ëñýí çîðèëòóóäòàé íÿãò óÿëäàæ áàéãààãààð áàðàõã¿é òýäãýýðèéã àìæèëòàíä õ¿ðãýõ íýãýí ÷óõàë õ¿÷èí ç¿éë áîëíî ãýæ ¿çýæ áàéíà.

      Á¿õ íèéòýýð áè÷èã ¿ñýã ýçýìøèõ 10 æèëèéí ¿çýë ñàíàà íü äýëõèéí õ¿í á¿ðèéí ÿçãóóð ýðõ àøèãò íèéöýæ, òýäíèé ºíººãèéí áîëîí èðýýä¿éí ñàéí ñàéõíû òºëºº çîðèóëàãäñàí îíöãîé õàëàìæ þì. Ó÷èð íü áè÷èã ¿ñýã ìýääýã áîëñîí íºõöºëä ÿìàðâàà õ¿í ìýäýýëýë, ìýäëýãèéí áàÿëàã õóðèìòëóóëàõ õýðýãë¿¿ðòýé áîëæ áàéãààãààðàà ÷èíýýëýã ñàéõàí àìüäðàõ áàñ íýãýí ÷óõàë äàâóó òàëòàé áîëæ áóé íü çºâõºí áîëîâñðîëûí àñóóäàë òºäèé áèø Õ¿íèé ýðõèéí ò¿ãýýìýë Òóíõàãëàëààð áàòàëãààæóóëñàí õ¿íèé ¿íäñýí ýðõ, ýðõ ÷ºëººãºº àëü áîëîõ óõàìñàð ìýäëýãòýéãýýð á¿ðýí ä¿¿ðýí ýäëýõ áîëîìæèéã îëãîõ áîëíî.

      Ìîíãîë Óëñ Äàêàðûí ÷óóëãà óóëçàëòûí ¿éë àæèëëàãààíä èäýâõòýé îðîëöñîí òºäèéã¿é òóñ ÷óóëãà óóëçàëòûí øèéäâýðèéã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿¿äíýýñ 2001 îíä ͯÁ-ûí Áîëîâñðîë, øèíæëýõ óõààí, ñî¸ëûí áàéãóóëëàãûí Àëìàòàãèéí á¿ñèéí òºâ, ͯÁ-ûí Õ¿¿õäèéí ñàíòàé õàìòðàí “Á¿õ íèéòèéí áîëîâñðîëûí òºëºº õàìòûí ¿¿ðýã, õàðèóöëàãà” óóëçàëòûã Óëààíáààòàð õîòíîî çîõèîí áàéãóóëæ ìàíàé îðíû áîëîâñðîëûí õºãæëèéí áàéäàëä ¿íýëýëò, ä¿ãíýëò ºã÷, Äàêàðûí óóëçàëòààñ äýâø¿¿ëñýí çîðèëòóóäûã õýðýãæ¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð õèéõ àæëàà òîäîðõîéëîí òîâëîæ, ýíý ¿éë àæèëëàãààíû õ¿ðýýíä 2002 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðä òºðèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà, îëîí óëñûí áàéãóóëëàãûí ºðãºí òºëººëëèéã îðîëöóóëñàí ÷óóëãà õèéæ, Ìîíãîë óëñûí á¿õ íèéòèéí áîëîâñðîëûí ¯íäýñíèé ôîðóìûã áàéãóóëàí äóíä õóãàöààíä õèéõ àæëûí õºòºëáºðºº áàòàëæ, õýðýãæ¿¿ëýõ àæèëäàà õýäèéíý îðîîä áàéíà.

      Ýíýõ¿¿ õ¿íäýò èíäðýýñ ¿ã õýëæ áóé çàâøààíàà àøèãëàí áè÷èã ¿ñãèéí òàëààð ìàíàé àðä ò¿ìíèé óõààí, òóðøëàãà øèíãýñýí íýãýí ñóðãààëòàé ¿ãèéã äóðäàõã¿é ºíãºð캺ðã¿é áàéíà. Ìîíãîë÷óóä “ìýääýãò ìýðãýí öîîõîð, ìýääýãã¿éä ýðýýí öîîõîð” ãýæ áè÷èã ¿ñãèéã ¿íýëæ ¿ð õ¿¿õýääýý èéíõ¿¿ ñóðãàìæèëñààð èðñíèé à÷ààð áè÷èã ìýääýã áîëîõûí ÷óõëûã ºðãºí îëíîîð óõààð÷ áîãèíî õóãàöààíä àðä íèéòýýð áè÷èã ¿ñýãò ñóðàëöàí òàéëàãäàæ ÷àäñàí þì.

      Èéì ñóðãààë ¿ãñ ¿íäýñòýí á¿ðò áèé ãýäýãò áè ýðãýëçýõã¿é áàéíà. ªíººäºð ýíý ¿ãèéí óòãà ó÷èð óëàì ÷ èõ õàíøòàé áîëæ, ìýäýýëýë ñîëèëöîõ, ìýäëýã õóðèìòëóóëàõ, óëìààð õºãæèæ äýâøèõ, õºëæèæ äýâæèõ ãýñýí õ¿í àðäûí õýðýãöýýã, òóõàéëáàë îéëãîõ, îéëãîëöîõ, òàíèí ìýäýõ¿éí õýðýãöýýã õàíãàõ ò¿ëõ¿¿ð íü áè÷èã ¿ñýã ãýäãèéã á¿õ íèéòýýð õ¿ëýýí çºâøººð÷ áàéíà. 

      Õ¿í, ÿëàíãóÿà áè÷èã ¿ñýãò òàéëàãäñàí õ¿í ºíººäºð ýäèéí áàÿëàã õóðèìòëóóëàõ, ñàíàà÷ëàõ ýðõ ÷ºëººãºº òºãºëäºð ýäëýõýä ººðèéí ãýñýí äàâóó òàëòàé áîëæ óëìààð äóóíààñ õóðäàí, îðîí çàéíààñ õàìààðàõã¿é õ¿÷èí ÷àäàë ýçýìøèæ, ýð÷èì õ¿÷íèé øèíý øèíý ýõ áóëãèéã íýýæ, ºâ÷èí ýìãýãýýñ ÷ºëººëºãäºí, äýëõèé äàõèíû ºìíº òóëãàìäàæ áóé îëîí àñóóäëóóäûã çºâ øèéäâýðëýõýä òààëàìæòàé íºõöºë á¿ðä¿¿ëýõ ÷àäâàðòàé áîëæ áàéíà.

      Õàðèí áè÷èã ¿ñýã ¿ë ìýäýõ ÿâäàë íü ÷óõàìäàà áóóðàé õºãæèë, ÿäóóðàë, ýðõ òýãø áóñ áàéäàë, çýâñýãò ìºðãºë人í, òåððîðèñò çàíäàë÷íû áóðàíãóé ÿâäëûí õîð óðøãèéã óõààðàõàä õàðàíõóé õàíà ñààä áîëæ õ¿íèéã õ¿íýýñ ÷ òóñãààðëàæ áàéãàà òóë õóâü õ¿íèé ÷, óëñ ¿íäýñòíèé ÷, á¿ñ íóòãèéí ÷ õ¿ðýýíýýñ õàëüñàí á¿õ äýëõèéí õýìæýýíèé ó÷èð õîëáîãäîëòîé àñóóäàë þì ãýæ áèä ¿çýæ áàéíà.

      Äýëõèéí óëñ ò¿ìýí, Çàñãèéí ãàçðóóä áè÷èã ¿ñýã ¿ë ìýäýõ ÿâäëûã óñòãàõ òàëààð ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä ÷àìã¿é õ¿÷èí ÷àðìàéëò òàâüæ èðñýí õýäèé ÷ ýä¿ãýý äýëõèéí íàñàíä õ¿ðñýí õ¿í àìûí 860 ñàÿ ãàðóé íü áè÷èã ¿ñãèéí áîëîâñðîëã¿é áàéãàà íü äýëõèéí óëñ îðíóóäûí òºð, çàñãèéí òýðã¿¿í íàðûí ñýòãýëèéã çîâîîõã¿é áàéõ àðãà àëãà áàéíà.

      Áèäíèé äóíä áè÷èã ¿ñýãã¿é õ¿í àìüäàð÷ áóéòàé ýâëýðýí òýâ÷èæ áàéãàà öàãò áèä áîëîâñðîíãóé åðòºíöºä àìüäàð÷ áàéãàà õèðíýý õ¿íèé òýãø ýðõèéã õàíãàæ ÷àäààã¿é áóóðàé õýâýýð áàéõ áîëíî.

      Òèéìýýñ á¿õ íèéòýýð áè÷èãòýí áîëîõ ͯÁ-ûí 10 æèëèéã 2015 îíä áè÷èã ¿ñýã ¿ë ìýäýõ õ¿ì¿¿ñèéí òîîã òýí õàãàñààð áóóðóóëàõ Äàêàðûí ñàíàà, çîðèëòûã áèåë¿¿ëýõýä áîäèò ò¿ëõýö ºãºõ¿éöýýð çîðèìîã áîäèòîé ¿ð ä¿íä õ¿ðýõ øààðäëàãà òóëãàðñàí õýâýýð áàéíà.

      Áè÷èã ¿ñýã ýçýìøèíý ãýäýã áîë ýäèéí çàñãèéí õýðýãöýýã ä¿¿ðýí õàíãàõ àíõäóãààð áîëçîë òºäèéã¿é õóâü õ¿íèé òóõàéä áîë íàñàí òóðøèéí àõèí õºðºí㺠îðóóëàëò øààðäàõã¿é òóñãàé õàíãàìæ òóë ýðäýì áîëîâñðîë, ìýäëýã, ìýðãýæèë ýçýìøèõ, õ¿íèéã õºãæ¿¿ëýõ ºðãºí óòãààð íü àâ÷ ¿çâýë íýã óäààãèéí ìºðò뺺 óðò õóãàöààíû øèéäâýðëýõ à÷ õîëáîãäîëòîé ñóóðü áýë áýí÷èí ìºí.

      Áè÷èã ¿ñýã ¿ë ìýäýõ ÿâäëûã á¿ðýí óñòãàõàä äýëõèé íèéòýýð õ¿÷ ÷àðìàéëò, áîëîìæ, õºðºíãº íººöºº äàé÷ëàõ, áîäëîãî, ¿éë àæèëëàãààãàà óÿëäóóëàí çîõèöóóëæ, èäýâõòýé õàìòðàí àæèëëàõ íü ìýäýýëëèéí øèíý çóóíû ¿íäñýí ãîë çîðèëò ãýäýãò Ìîíãîë Óëñ ñàíàë íýã áàéäàã þì.

      Õàòàãòàé, íî¸ä îî,

      Ìîíãîë÷óóä ºíº ýðòíèé áè÷èã ¿ñýã, ñî¸ë, èðãýíøèëòýé áºãººä ðóíè, êýì¿ áè÷ãýýñ ýõëýýä äºðâºëæèí, óéãàðæèí, ñî¸ìáî, òîä áè÷èã çýðýã òàâ çóðãààí áè÷èã ¿ñãèéã ýõ ò¿¿õèéíõýý óðò õóãàöààíä çîõèîí õýðýãëýæ èðñýí àðä ò¿ìýí áèëýý.

      Ìîíãîë óëñûí áîëîâñðîë, ãýãýýðëèéí ò¿¿õ íü òýðòýý 2000 ãàðóé æèëèéí ºìíºõ ýðòíèé áè÷èã ¿ñãýýñ ýõýëæ, ñóðãóóëèéí íàñíû á¿õ õ¿¿õäèéã ñóóðü áîëîâñðîëòîé áîëãîñîí ºíºº ¿åèéã õ¿ðòýë õºãæèæ èðñýí àðâèí èõ ò¿¿õ, áàÿëàã óëàìæëàëòàé.

      Ìîíãîë÷óóä äýëõèéí ñî¸ë èðãýíøèëä õóâü íýìðýý îðóóëæ, “Ìîíãîëûí íóóö òîâ÷îî”, “Àëòàí òîâ÷”, “Ýðäýíèéí ýðõ” çýðýã õ¿í òºðºëõòíèé îþóíû ñî¸ëûí ñàíä îðñîí ò¿¿õ óðàí çîõèîëûí äóðñãàëò áè÷ã¿¿äèéã àìàí çîõèîë, “Ãýñýð”, “Æàíãàð” òóóëüñûí çýðýãöýýãýýð çîõèîæ á¿òýýñýí þì.

      Ãýâ÷ áóóðàë ò¿¿õèéí óðò óäààí õóãàöààíä ýýäðýýòýé çàìûí ìàíäàë, áóóðàëòûí àëü àëèíûã òóóëæ èðñýí Ìîíãîë óëñ ÕÕ çóóíû ýõýíä õ¿í àìûí 90 ãàðóé õóâü íü ¿íäýñíèé áè÷èã ¿ñãýý ìýäýõã¿é, áîëîâñðîëûí õóâüä íýí õîöðîãäîîä áàéñàí áºãººä 1921 îíû õóâüñãàëûí à÷ààð ìàíàé óëñàä èðãýíèé áîëîâñðîëûã õºãæ¿¿ëýõ òààòàé íºõöºë á¿ðä¿¿ëæ, àðä íèéòèéã ñî¸í ãèéã¿¿ëýõ, ýðýãòýé, ýìýãòýé, ÿñ ¿íäýñ, õºðºí㺠÷èíýý, øàøèí ø¿òëýãèéí áàéäëûã õàðãàëçàõã¿éãýýð õ¿¿õäýä ¿íý òºëáºðã¿éãýýð àíõàí øàòíû áîëîí äóíä áîëîâñðîë ýçýìø¿¿ëýõ áîëîëöîîã íýí òýðã¿¿íä áóé áîëãîñîí þì.

      Ìàíàé îðîíä îð÷èí öàãèéí áîëîâñðîëûí ñèñòåì ¿¿ñ÷ õºã溺ä 80 ãàðóéõàí æèë áîëæ áàéãàà ÷ ýõíèé æèë¿¿äýä õàìãèéí ò¿ð¿¿íä ñóðãóóëü áàéãóóëæ óëìààð íàñàíä õ¿ðñýí õ¿í àìûã ¿íäñýíä íü áè÷èã ¿ñýãòýí áîëãîæ, ìýðãýæëèéí áîëîâñîí õ¿÷íýý äîòîîääîî áýëòãýäýã ÷àäàìæ á¿ðä¿¿ëñýí íü áèä á¿õíèé õàìãèéí òîì îëîëò áîëñîí áèëýý.

      “Áè÷èã ñóðààä äàðàà íü áóñäûã ñóðãà” ãýäýã øààðäëàãûã òàâüæ, áè÷èã ñóðñàí íýã õ¿íèéã áè÷èã ìýäýõã¿é àðâàí õ¿íèé áàãøààð àæèëëóóëñíû à÷ààð ýä¿ãýý Ìîíãîë óëñûí 15 áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñíû õ¿í àìûí 97,8 õóâü, ¿¿íèé äîòîð ýðýãòýé÷¿¿äèéí 98.0, ýìýãòýé÷¿¿äèéí 97,5 õóâü íü áè÷èã ¿ñýãò òàéëàãäñàí òºäèéã¿é á¿õ íèéòýýð áàãà, äóíä áîëîâñðîëòîí áîëîõ óðèàã õýðýãæ¿¿ëæ ÷àäëàà.

      Õýäèéãýýð ìàíàé óëñûí õóâüä áè÷èã ¿ñãèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí õàðüöàíãóé ºíäºð ÷ õ¿¿õäèéã áè÷èã ¿ñýãò ñóðãàõ, òýäíèéã ìýäëýã, ìýäýýëýë îëæ àâàõ, áîëîâñðóóëàõ, ýçýìøèõ, á¿òýýë÷ýýð àøèãëàõ ÷àäâàðòàé áîëãîõ îð÷èí á¿ðä¿¿ëýõ, ÿëàíãóÿà îð÷èí öàãèéí äàÿàðøëûí áè÷èã ¿ñýã êîìïüþòåð÷èëñýí áè÷èã ¿ñýã ýçýìø¿¿ëæ èíòåðíåòèéí ñ¿ëæýýíä õàìðóóëàõûã çîðèí àæèëëàæ áàéíà.

      Á¿õ íèéòýýð áè÷èã ¿ñýãòýí áîëñíû ¿ðýýð ìàíàé óëñ àõàð áîãèíî õóãàöààíä îð÷èí öàãèéí õºãæèë áîëîâñðîëä õàìðàãäñàí íü “ìîíãîëûí ãàéõàìøèã” ãýãäýõ ÿðèà ãàðñíû ãîë íóóö þì.

      ªíººäºð ìàíàé îðîíä öººí áîëîâ÷ õ¿¿õä¿¿ä ñóðãóóëèàñ çàâñàðäàæ, òîäîðõîé òîîíû çàëóó÷óóä áè÷èã ¿ñýã ìýäýõã¿é áàéãààãèéí äýýð àæèëã¿éäýë, ÿäóóðàë, àìüäðàëûí ò¿âøèí òýãø áóñ áàéäàë çýðýã ºíººãèéí íèéãìèéí ýìçýã ¿çýãäë¿¿ä áàãà ÷ ãýñýí áàéñààð áàéãààã äàâàí òóóëàõ òàëààð ìàíàé óëñûí òºð, çàñãààñ øèéäâýðòýé àðãà õýìæýý àâ÷ áàéíà.

      Þóíû ºìíº ýíä áîëîâñðîëûã ¿íäýñíèé õºãæëèéí òýðã¿¿ëýõ ñàëáàð áîëãîí õóóëü÷ëàí òóíõàãëàæ, óëñààñ ò¿¿íä çàðöóóëàõ õºðºíãº, íººöèéã äîðâèòîé íýìýãä¿¿ëæ áàéãààãèéí çýðýãöýý íèéãìèéí ýìçýã á¿ëãèéí áîëîí ÿäóó àéë ºðõèéí õ¿¿õäèéã ñóðãàõ, áîëîâñðîë ýçýìø¿¿ëýõ àäèë òýãø áîëîëöîî, íºõöºë á¿ðä¿¿ëýõ àðãà õýìæýý àâ÷ áàéíà.

      Ìîíãîë óëñàä ýöýã, ýõ÷¿¿ä 16 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäýý ñóóðü áîëîâñðîë ýçýìø¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé áà åðºíõèé áîëîâñðîëûí äóíä ñóðãóóëüä á¿õ õ¿¿õäèéã ¿íý òºëáºðã¿é ñóðàëöóóëæ áàéíà.

      Èéíõ¿¿ Ìîíãîë óëñûí áîëîâñðîëûí ñàëáàðûã øèíý÷ëýí õºãæ¿¿ëýõèéí õàìò áè÷èã ¿ñýã ¿ë ìýäýõ ÿâäëûã àðèëãàõ, óëìààð èðãýäèéí áè÷èã ¿ñãèéí ìýäëýãýý àìüäðàëä àøèãëàõ ÷àäàìæèéã äýýøë¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð òîäîðõîé ñòðàòåãè, õºòºëáºð, òºëºâëºãºº áîëîâñðóóëàí õýðýãæ¿¿ëæ áàéíà.

      Öààøèä Ìÿíãàíû Òóíõàãëàë, Äàêàðûí ¿éë àæèëëàãààíû çîðèëò, Áè÷èãòýí áîëîõ ͯÁ-ûí 10 æèëèéí õ¿ðýýíä áèä áóñàä ãèø¿¿í îðíóóä, îëîí óëñûí áàéãóóëëàãóóäòàé èäýâõòýé õàìòðàí àæèëëàõàä á¿õèé ë õ¿÷èí ÷àðìàéëòàà äàé÷ëàõ áîëíî.

      ªíººäºð ýíä íýýëòýý õèéæ áàéãàà Á¿õ íèéòýýð áè÷èãòýí áîëîõ ͯÁ-ûí 10 æèëèéí àðãà õýìæýý íü äýëõèéí óëñ îðíóóä ººðèéí èðãýäýý íèéòýýð íü áè÷èã ¿ñýãò òàéëàõ, óëìààð áîëîâñðîë îëãîõ çàìààð áóóðàé õºãæèë, ÿäóóðàë, àæèëã¿éäëèéã áóóðóóëàõ, óëñ îðíû òîãòâîðòîé õºãæëèéã õàíãàõ, àðä÷èëàë, èòãýëöëèéã äýëõèé äàõèíàà áýõæ¿¿ëæ, çýâñãèéí õ¿÷ýýð áèø ¿ñýã áè÷ãèéí ýðäìýýð õàðèëöàí îéëãîëöîõ, õàðèëöàí ¿éë÷ëýõ, îþóíû îëîëòîî õàðèëöàí ñîëèëöîæ, õàðèëöàí áàÿæèõ, äýëõèéí õ¿í àðäàä ýíõ àìãàëàí, ñàéí ñàéõàí àìüäðàõ øèíý íºõöºë áàéäàë á¿ðä¿¿ëæ, äàÿàðøèí çîõèëäîõóéä ¿íýò õóâü íýìýð îðóóëíà ãýäýãò èòãýæ, ò¿¿íèé òºëºº áàéãààãàà Ìîíãîë óëñ ¸ñ òºðòýé ìýäýãäýæ áàéíà.

      Àíõààðàí ñî¸ðõñîíä òàëàðõëàà.