ØÂÅÉÖÀÐÈÉÍ ÀÉË×ËÀË ¯ÐÃÝËÆÈËÆ ÁÀÉÍÀ. . .

Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí ØÕÓ-ä õèéæ áàéãàà àëáàí ¸ñíû àéë÷ëàë ¿ðãýëæèëæ áàéíà. 06 äóãààð ñàûðí 27-íû ºäºð Åðºíõèéëºã÷ Í.Áàãàáàíäè Ëîçàíí õîòíîî áàéðëàäàã Îëîí Óëñûí Îëèìïèéí õîðîîíû òºâ áàéðàíä çî÷èëæ, òóñ õîëáîîíû åðºíõèéëºã÷ íî¸í Æàê Ðîããåòîé óóëçàæ ÿðèëöëàà.

Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ óóëçàëòûí ýõýíä Ìîíãîëûí ¯íäýñíèé Îëèìïèéí Õîðîîíîîñ ÎÓÎÕ-íû ¿éë àæèëëàãààã äýìæèæ, îëèìïèçìèéí ¿çýë ñàíààã äýëãýð¿¿ëýõ òàëààð ÿâóóëæ áóé áîäëîãûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ áàéíãà àíõààð÷, äýìæëýã òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëäýã òàëààð äóðäààä ̯ÎÕ áèåèéí òàìèð ñïîðòûã õºãæ¿¿ëýõ ¿éëñýä òºðèéí ã¿éöýòãýõ ¿¿ðãèéã ººð äýýðýý àâ÷ àìæèëòòàé àæèëëàäàã òàëààð òàíèëöóóëëàà.

Îëèìïèçì, ñïîðòûí àìæèëò íü àðä ò¿ìíèé ýâ íýãäëèéã áýõæ¿¿ëæ ¿íäýñíèé áàõàðõëûã òºð¿¿ëäýã öààøëààä óëñ îðíû õºãæèëä áàãàã¿é à÷ õîëáîãäîëòîé. Ýíý ¿¿äíýýñýý áèåèéí òàìèð, ñïîðòûí áîëîâñîí õ¿÷íèéã áýëòãýõ, äýýä çýðýãëýëèéí ñóðãàëòûí òºâä ¿íäýñíèé äàñãàëæóóëàã÷, ìýðãýæèëòí¿¿äèéã ñóðãàæ áýëòãýõ ÷èãëýëýýð ÎÓÎÕ-íîîñ õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà òºñºë, õºòºëáºðèéí õ¿ðýýíä õàìòðàí àæèëëàõ òàëààð Åðºíõèéëºã÷ ººðèéí áàéð ñóóðèà èëýðõèéëýâ. ̺í ò¿¿í÷ëýí Óëààíáààòàð õîòíîî 2003-2007 îíä ñïîðò öîãöîëáîðûã áàðüæ áàéãóóëàõààð ̯ÎÕ-íû òàâüæ áóé õ¿÷èí ÷àðìàéëòàä ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýã ¿ç¿¿ëæ, ÎÓÎÕ-íîîñ õýðýãæ¿¿ëýõ òºñºëä õàìðóóëàõ, òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëýõèéã õ¿ñëýý.

ÎÓÎÕ-íû åðºíõèéëºã÷ íî¸í Æàê Ðîããå ̯ÎÕ áîë ìàíàé á¿õèé ë ¿éë àæèëëàãààíä èäýâõèòýé îðîëöäîã áºãººä áèä áàãø äàñãàëæóóëàã÷äûã áýëòãýõ, ñóðãàëòàä õàìðóóëàõ ÷èãëýëýýð õàìòðàí àæèëëàñààð èðñýí ýíý áàéäëàà öààøèä ÷ õàäãàëàí àæèëëàíà ãýäãýý Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èä õýëýâ.

Ò¿¿í÷ëýí îëèìïèéí öîãöîëáîð áàéãóóëàõ òàëààð ̯ÎÕ-íû òàâüæ áóé ñàíàë ñàíàà÷ëàãûã ñóäëàí ¿çýõýý èëýðõèéëýâ.

Óóëçàëòûí òºãñãºëä Åðºíõèéëºã÷ Í.Áàãàáàíäè ÎÓÎÕ-íû ò¿¿õ áîëîí ºíººãèéí ¿éë àæèëëàãààã õàðóóëñàí ìóçåéã ¿çýæ ñîíèðõîâ.

* * *

Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ ìºí ºäðèéí ¿äýýñ õîéø Æåíåâ õîòîîñ õºäºëæ ØÕÓ-ûí Âàëåé êàíòîí äàõü Êðàí Ìîíòàíà õîòîä õ¿ðýëöýí èðæ ýíä íýýãäñýí ÕIII ÷óóëãà óóëçàëòàä îðîëöëîî. Äýýä õýìæýýíèé ýíýõ¿¿ óóëçàëòàä àçè, àôðèê, àìåðèê, åâðîï òèâèéí îëîí àðâàí óëñ îðíîîñ ãàäíà äýëõèéä íýð õ¿íä á¿õèé ï¿¿ñ, êîìïàíèé òºëººëºã÷èä îðîëöîæ áàéíà.

Óã óóëçàëòûí íýýëòèéí ¿åýð Åðºíõèéëºã÷ Í.Áàãàáàíäè õýëñýí ¿ãýíäýý " Îëîí óëñûí íýð õ¿íäòýé ýíýõ¿¿ Êðàí Ìîíòàíàãèéí ÷óóëãà óóëçàëòàä Ìîíãîë Óëñûã àíõ óäàà òºëººëºí îðîëöîæ áàéãààä áàÿðòàé áàéãààãàà þóíû ºìíº èëýðõèéëüå. Äýëõèéí îëîí àðâàí óëñ îðíîîñ äýýä, ºíäºð õýìæýýíèé òºëººëºã÷èä, íýðòýé ï¿¿ñ êîìïàíèé óäèðäëàãà îðîëöîæ, õ¿í òºðºëõòíèé ºìíº òóëãàðñàí öàã ¿åèéí ÷óõàë àñóóäëààð ñàíàë ñîëèëöîí, "Èë¿¿ õ¿ì¿¿íëýã äýëõèé åðòºíö áàéãóóëàõûí òºëºº" óðèàí äîð óëñ ò¿ìíèé õîîðîíä ÿðèà õýëöýýíèé ã¿¿ð áîëæ ºãäºãò ýíýõ¿¿ ÷óóëãà óóëçàëòûí ÷óõàë à÷ õîëáîãäîë îðøäîã ãýæ áîäîæ áàéíà.

Äàÿàðøèë, õàðèëöàí õàìààðëààð òîäîðõîéëîãäîõ áîëñîí ºíººãèéí äýëõèé åðòºíöºä õ¿í òºðºëõòºí íèéòýýðýý íýãýí àé ñàâä àìüäàð÷, íýãýí àãààðààð àìüñãàëæ, íýãýí õóâü çàÿàòàé áîëñíîî èë¿¿òýé óõàìñàðëàõ áîëëîî. Èéíõ¿¿ óõàìñàðëàñíû ¿íäñýí äýýð àéõ àþóë, ãà÷èãäàõ çîâëîíãîîñ àíãèä õîòîë îëíîîðîî ýíõ òóíõ, õºãæèí àìüäðàõàä ó÷èð÷ áóé ñîðèëò áýðõøýýëèéã õàìòûí õ¿÷ ÷àðìàéëòààð äàâàí òóóëàõ àðãà çàìûã ýðýëõèéëæ áàéõ íü öàã ¿åèéí øààðäëàãà áîëîîä áàéíà. Ýíý ÷ óòãààð æèë á¿ð Êðàí Ìîíòàíàãèéí îëîí óëñûí ÷óóëãà óóëçàëòûã çîõèîí áàéãóóëæ èðñýí Øâåéöàðûí Õîëáîîíû Óëñûí Çàñãèéí ãàçàð, áèçíåñ õ¿ðýýíèéõýí, ÿëàíãóÿà ò¿¿íèé ñàíàà÷ëàí ¿íäýñëýã÷ íî¸í Æàí-Ïîë Êàðòåðîí òýðã¿¿òýé Äýëõèéí ÷óóëãà óóëçàëòûí ñàíãèéí çîðèëãî, ¿çýë ñàíààã Ìîíãîë Óëñ á¿ðýí äýìæèæ, õ¿ì¿¿íëýã àæèë ¿éëñýä òàíü àìæèëò õ¿ñ÷ áàéíà.

Èë¿¿ õ¿ì¿¿íëýã äýëõèé åðòºíö áàéãóóëàõ ãýñýí òîìîîõîí çîðèëòûí õ¿ðýýíä ÷óõàì ÿìàð àñóóäàëä áèä àíõààðàë, õ¿÷ ÷àðìàéëòàà õàíäóóëàõ íü ç¿éòýé áîëîõ òàëàà𠺺ðèéí çàðèì áîäîë ñàíàëûã õóâààëöàõûã çºâøººðíº ¿¿.
Þóíû ºìíº õºãæëèéí ÿëãàà, õîöðîãäëûã àðèëãàõ àñóóäàë õîéøëóóëøã¿é çîðèëò áîëæ áàéíà. Ñ¿¿ëèéí õýäýí àðâàí æèëèéí òóðø óëñ îðíóóäûí õºãæëèéã óðàãøëóóëàõ ÷èãëýëýýð îëîí óëñûí ñàíàë ñàíàà÷ëàãà, ¿¿ðýã àìëàëò áàãàã¿é ãàðãàæ áàéñàí õýäèé ÷ äýëõèé äýýðõ ÿäóó ç¿ä¿¿ õ¿ì¿¿ñèéí òîî ñýòãýë ò¿ãøýýñýí õýìæýýíä õýâýýð áàéíà. Îð÷èí ¿åèéí øèíæëýõ óõààí, òåõíîëîãèéí äýâøëèéí ¿ðýýð àëñëàãäìàë, çàõ õÿçãààð ãýñýí îéëãîëò õîöðîãäîæ, óëñ îðîí á¿ð áèå áèåäýý îéðõîí, îéðõîí òóñìàà õàðèëöàí íÿãò õàìààðàëòàé áîëæ áàéíà. Òèéì ÷ ó÷ðààñ ºíººãèéí íºõöºëä áàãà áóóðàé, õîöðîãäñîí ãýãäýã÷ àëèâàà óëñ îðíûã çºíä íü îðõèæ áîëîõã¿é ãýäãèéã Àôãàíèñòàíû ñóðãàìæ äàõèí íîòîëëîî. Èéìä áàÿí ÷èíýýëýã íýã íü áîäèò ¿ð ä¿í ãàðàõóéö õýìæýýíä çàõ çýýëýý íýýõ, ºðèéí äàðàìòûã áàãàñãàõ, õºãæëèéí òóñëàìæàà íýìýãä¿¿ëýõèéí ñàöóó, øóóä õºðºí㺠îðóóëàëòûã äýìæèõ çàìààð õ¿íä áàéäàëä áàéãàà îðíóóäûí õ¿÷ ÷àðìàéëòûã äýìæèí õàìòðàí àæèëëàæ ãýìýý íü áèä Ìÿíãàíû Òóíõàãëàëä äýâø¿¿ëñýí õºãæëèéí çîðèëòóóäûã õýðýãæ¿¿ëýõ, äàÿàðøëûí áîëîìæèéã àäèë òýãø õ¿ðòýõ áîëîëöîîòîé áîëîõ áèëýý. Õºãæëèéí õîöðîãäëûã àðèëãàõàä ìýäýýëëèéí òåõíîëîãèéí ºðãºí áîëîìæèéã ÷ àøèãëàõ øààðäëàãà óðãàí ãàð÷ áàéíà.

ßäóóðàë, ºëñãºëºíãèéí çýðýãöýý ¿íäýñòýí äàìíàñàí çîõèîí áàéãóóëëàëòòàé ãýìò õýðýã, õàð òàìõè, çýð çýâñãèéí õóóëü áóñ àðèëæàà, ìºí㺠óãààõ, õ¿¿õýä, ýìýãòýé÷¿¿äèéã äàìëàí õóäàëäààëàõ, ÄÎÕ-ûí òàõàë, õ¿ðýýëýã÷ îð÷íû äîðîéòîë çýðýã àëèâàà óëñ äàí ãàíöààðàà øèéäâýðëýõ áîëîìæã¿é àþóë çàíàë, òýäãýýðèéã èâýýí òýòãýã÷ õºðñèéã õàìòðàí àðèëãàëã¿éãýýð õ¿ì¿¿íëýã äýëõèé åðòºíöèéã áàéãóóëàõ áèäíèé õ¿ñýë ýðìýëçýë áîäèòîéãîîð õýðýãæèõ áîëîìæã¿é áèëýý.

Ò¿¿í÷ëýí áèå áèåíèéõýý ñî¸ë èðãýíøèë, ¸ñ çàíøëûã îéëãîí õ¿íäýòãýõ, àëèâàà õóðöàäìàë àñóóäëûã ýâ ç¿éãýýð çîõèöóóëàõ óõàìñàð, äàäëûã õ¿í àðääàà áàãà íàñíààñ íü òºëºâø¿¿ëýõýä çàñãèéí ãàçðóóä òºäèéã¿é íèéãìèéí õàðèëöààíä îðîëöîã÷ õýí á¿õýí àíõààðàõ íü ç¿éòýé ãýæ áîäîæ áàéíà. Áèä èéì çàìààð äàÿàðøèæ áàéãàà äýëõèéí øèíý èðãýäèéã ºñãºí õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ áîëîìæòîé. ¯ë èòãýëöýõ, áèå áèåý õàðäàí ñýðäýõ, áóðóóòãàõ õàíäëàãà íü õÿìðàëä õ¿ðãýäýã òºäèéã¿é øàëòàã íü áîëäîã ó÷ðààñ ò¿¿íèéã äàâàí òóóëàõàä óëñ ò¿ìýí, ñî¸ë èðãýíøëèéí õîîðîíäûí õàðèëöàí îéëãîëöîë, ÿðèà õýëöýý þó þóíààñ èë¿¿ ÷óõàë ãýäýãò èòãýæ áàéíà.

Ìîíãîë Óëñ õ¿ì¿¿íëýã äýëõèé åðòºíö áèé áîëãîõ àðèóí çîðèëòûã õóâààëöàæ, õóâü íýìðýý îðóóëàõûã ÿìàãò çîðüæ áàéäàã. Ìàíàé àðä ò¿ìýí àðä÷èëàë, çàõ çýýëèéí ýäèéí çàñãèéí òîãòîëöîîã ñîíãîæ àâààä äàðóé 12 æèë áîëëîî. Ýíý õóãàöàà áèäíèé õóâüä õ¿íä ñîðèëòóóä, àëäàà îíîî, àìæèëò îëîëò ä¿¿ðýí æèë¿¿ä áàéëàà. Ìîíãîë Óëñ ºíººäºð óëñ òºð, ýäèéí çàñãèéí ã¿í ã¿íçãèé øèíý÷ëýëèéã íýãýí çýðýã õýðýãæ¿¿ëæ áàéãààãààðàà îíöëîã þì.

Áèä ýäèéí çàñãèéí õóâüä õóâèéí õýâøèëä òóëãóóðëàñàí, íèéãìèéí õóâüä õ¿í òºâòýé áîäëîãî áàðèìòàëñàí, ãàäààä áîäëîãûí õóâüä á¿õ óëñ îðîíòîé íàéðñàã, õàðèëöàí àøèãòàé õàìòûí àæèëëàãàà õºãæ¿¿ëñýí èðãýíèé íèéãýì áàéãóóëæ áàéíà. ªíººäºð ìàíàé ÄÍÁ-íèé 70 ãàðóé õóâèéã õóâèéí õýâøëèéíõýí ¿éëäâýðëýæ áàéãàà íü áèä áàãàã¿é àìæèëòàä õ¿ðñíèé íýã íîòîëãîî þì.

Ìîíãîë Óëñ ººðèéí àëñëàãäìàë, äàëàéä ãàðöã¿é, õàòóó øèð¿¿í óóð àìüñãàë çýðýã ñºðºã õ¿÷èí ç¿éëèéã äàâàõäàà îð÷èí ¿åèéí ØÓÒ-èéí äýâøëèéã àøèãëàõûã ýðìýëçýæ áàéíà. Ýä¿ãýý ìàíàéä 1000 õ¿í àì òóòàìä íîãäîõ ãàð óòàñ, Èíòåðíýò õýðýãëýã÷äèéí òîî òóñ òóñ 87.5 áîëñîí íü ÷óõàë ¿ç¿¿ëýëò þì. Ýíý áîë õ¿í àìûí 96.5 õóâü íü áè÷èã ¿ñýãò òàéëàãäñàíû íýã ¿ð ä¿í ìºí.

Ìîíãîë÷óóä áèä áîëîâñðîë ñàéòàéí õóâüä äàÿàðøëûí äàâóó òàëààñ àëü áîëîõ ºðãºíººð õ¿ðòýõ áîëîëöîîòîé þì. Èéìýýñ áèäýíä ãàäààä åðòºíöºä îëîí ò¿íø, òàíèëóóäòàé áîëæ, òýäýíòýé õàìòðàí àæèëëàõ ñîíèðõîë, ýðìýëçýëòýé áàéäàã. "Òàíèëòàé áîë òàëûí ÷èíýý" ãýäýã ìîíãîë ç¿éð öýöýí ¿ã ¸ñîîð áèä ýíý ÷óóëãà óóëçàëòààñ ãàíçàãà ä¿¿ðýí áóöíà ãýæ íàéäàæ áàéíà" ãýëýý.

* * *