МОНГОЛ УЛСЫН ЕРЄНХИЙЛЄГЧ, ÇÝÂÑÝÃÒ Õ¯×ÍÈÉ ÅЪÍÕÈÉ ÊÎÌÀÍÄËÀÃ×ИЙН СОНГУУЛИЙН ÌªÐÈÉÍ ХЄТЄЛБЄРИЙН ХЭРЭГЖИЛТ

 


 

Зэвсэгт хїчин, бусад цэргийг мэргэжсэн чадварлаг болгон шинэчлэх чиг бодлогыг тууштай баримтална.

Монгол Улсын Цэргийн номлолд єєрчлєлт оруулах ажлыг зохион байгуулан, батлан хамгаалах бодлогын тулгуур баримт бичиг "Монгол Улсын тєрийн цэргийн бодлогын їндэс"-ийг Їндэсний аюулгїй байдлын зєвлєлєєр хэлэлцїїлэн Улсын Их Хуралд єргєн мэдїїлж, 1998 онд батлуулав.

Энэхїї баримт бичгийн їзэл баримтлалд нийцїїлэн Батлан хамгаалах тухай хуульд нэмэлт, єєрчлєлт оруулах тухай, Зэвсэгт хїчний тухай хуулиудын тєслийг санаачлан Улсын Их Хуралд єргєн мэдїїллээ.

Улс орны аюулгїй байдлын шаардлагад нийцсэн батлан хамгаалах зорилго бїхий улс тєр, эдийн засаг, нийгэм, эрх зїй, цэргийн нэгдмэл тогтолцооны хууль эрх зїйн їндсийг бїрдїїлэхэд анхаарч дайны їеийн батлан хамгаалахын багц хуулиудад санал єгч дэмжлээ.

Цэргийн цол олгох журмыг шинэчлэн тогтоож мєрдїїлснээр ахлах, дунд офицерийн зохистой харьцаа алдагдсан гажуудлыг засаж, цэргийн цолны цалинг шинээр олгож эхэллээ.

Ингэснээр цэргийн цолны нэр хїнд єсєж байна. "Хил хамгаалалтад иргэдийг оролцуулах журам"-ыг шинэчлэн 2001 оноос мєрдєхєєр Монгол улсын Ерєнхийлєгчийн зарлигаар баталлаа "Цэргийн анги, байгууллагыг аж ахуйн ажилд оролцуулах журам"-ыг Монгол Улсын Ерєнхийлєгчийн 1999 оны 153 дугаар зарлигаар баталж мєрдїїлснээр цэргийн анги, салбарыг бїтээн байгуулалт, аж ахуйн чиглэлээр ашиглах эрх зїйн їндсийг тогтоолоо.

Батлан хамгаалах яамнаас боловсруулж ирїїлсэн цэргийн дїрмїїдийн тєсєлд Зэвсэгт хїчний бїтэц, зохион байгуулалт, чиг їїргийн єєрчлєлтийн хандлага, цэргийн алба хаах шинэ журамтай холбогдсон харилцааг зохицуулах зэрэг асуудлыг тусгуулан Цэргийн нийтлэг дїрмїїдийг Монгол Улсын Ерєнхийлєгчийн 1999 оны 216 дугаар зарлигаар батлан 2000 оноос мєрдїїлж эхэлсэн нь эрх зїйн шинэчлэгдсэн орчинд зохицуулан цэргийн албаны дотоод харилцааг зохион байгуулах їндэс болсон юм.

Эдгээрийн їр дїнд зэвсэгт хїчин, бусад цэргийг мэргэшсэн чадварлаг болгон шинэчлэх, тэдгээрийг тєрєєс удирдах тогтолцоог боловсронгуй болгох, зэвсэгт хїчинд тавих иргэний хяналт, цэргийн мэргэжлийн удирдлагыг сайжруулах, єєрийн орны нєхцєл, онцлогт тохирсон батлан хамгаалах нэгдмэл тогтолцоог бїрдїїлж тєлєвшїїлэх эрх зїйн їндэс бий болж байна.

Зэвсэгт хїчний нэгтгэл, ангиудын бїтэц, зохион байгуулалтыг цомхон болгож, мэргэжлийн зарим анги, салбарыг шинээр байгуулан улсын агаарын хилд бїхэлд нь хяналт тавих боломжийг бїрдїїлэх арга хэмжээ авч зэвсэгт хїчнийг мэргэжлийн чиг хандлагатай чадварлаг болгон шинэчлэх ажил эхэллээ.

Зэвсэгт хїчин, бусад цэргийн бїтэц, зохин байгуулалт єєрчлєгдсєнтэй холбогдуулан "Зэвсэгт хїчин, бусад цэргийг дайчилгаагаар єргєтгєж зохион байгуулах ерєнхий бїдїївч", "Зэвсэгт хїчний бэлэн байдлыг хангах, тїїнийг бэлэн байдлын дээд зэргїїдэд шилжїїлэх арга хэмжээний тєлєвлєгєє"-г баталж, батлан хамгаалах цэргийн арга хэмжээг тєлєвлєх, бэлтгэлийг хангах эрх зїйн їндсийг шинэчиллээ.

Хилийн цэргийн бїтэц болон хамгаалалтын арга, тактикийг єєрийн онцлогт нийцїїлэн улам боловсронгуй болгох, улсын хилийн халдашгїй дархан байдлыг сахин хамгаалахад орон нутгийн тєрийн бїх шатны байгууллага, иргэдийн їїрэг оролцоог єндєржїїлэхийг чухалчлан їзэж, хилийн анги, салбар шинээр байгуулж хойт хилийн хамгаалалтыг нягтруулан, хилийн цэргийн тєсвийг жил дараалан нэмэгдїїлж ирлээ.

Тєрийн цэргийн бодлогын їндэст тусгагдсан Зэвсэгт хїчин олон талт їїрэг гїйцэтгэх, энхийг сахиулах олон улсын хамтын ажиллагаанд оролцох зорилтыг хэрэгжїїлэхэд анхааран, їїрэг єгч ЗХЕШ-т энхийг сахиулах ажлыг мэргэжлийн удирдлагаар хангах алба байгуулав.

Тєв Азийн орнуудын энхийг сахиулах олон улсын цэргийн ангийн команд-штабын хээрийн сургуульд монголын цэргийн албан хаагчдаас ажиглагчаар оролцуулах, улмаар "Центр Азбат-2000" хээрийн сургуульд зэвсэгт хїчний нэг салаа оролцуулах ажлыг Зэвсэгт хїчний Ерєнхий командлагчийн хувьд удирдав.

Ийнхїї энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцох нь зэвсэгт хїчний олон талт чиг їїргийн зайлшгїй нэг чиглэл болох їндэс суурь тавигдлаа.

Олон улсын энх тайван, аюулгїй байдлыг сахин хамгаалахад НЇБ-аас зохион байгуулж байгаа энхийг сахиулах олон їндэстний цэргийн їйл ажиллагаанд зэвсэгт хїчин оролцох бэлтгэлтэй байгаа нь Монгол Улс аюулгїй байдлаа улс тєр, дипломатын аргаар хангахад чухал ач холбогдолтой болж байна.

Тєрєєс зэвсэгт хїчин бусад цэргийг удирдах тогтолцоог боловсронгуй болгож тєлєвшїїлэхийн тєлєє хїчин зїтгэнэ.

Монгол Улсын Ерєнхийлєгч санаачилсан "Батлан хамгаалах тухай хуульд нэмэлт, єєрчлєлт оруулах тухай", "Зэвсэгт хїчний тухай" хуулийн тєсєлдєє зэвсэгт хїчин, бусад цэргийг тєрєєс удирдах тогтолцоог боловсронгуй бол- гох, зэвсэгт хїчинд тавих иргэний хяналт, цэргийн мэргэжлийн удирдлагыг сайжруулах, цэргийн мэргэжлийн удирдлагын харьцангуй бие даан ажил- лах эрх зїй, зохион байгуулалтыг бэхжїїлэх бодлогыг хуульчлахаар тусгалаа.

Зэвсэгт хїчин, бусад цэргийн удирдах ажилтны ажлын анхны зєвлєлгєє- нийг 1997 онд зохион байгуулан цэргийн шинэчлэлийн асуудлаар, 1998 онд Батлан хамгаалахын Их сургуулийн ажил байдалтай танилцан цэр- гийн сургалтыг боловсронгуй болгох чиглэлээр їїрэг чиглэл єгч биелэл- тэнд хяналт тавьж ирлээ.

Монгол Улсын Ерєнхийлєгч, Зэвсэгт хїчний Ерєнхий командлагчийн хувьд Зэвсэгт хїчний удирдах ажилтны ажлын хоёр дахь зєвлєлгєєнийг 2001 оны 3 дугаар сард зохион байгуулж, цэргийн шинэчлэлийн бодлогын хэрэг- жилтэнд дїгнэлт єгч, зэвсэгт хїчний байгуулалтыг боловсронгуй болгон тєгєлдєржїїлж, тїїнийг мэргэшсэн, чадварлаг болгох тєрийн бодлогыг тууштай хэрэгжїїлэхэд тавих цаашдын зорилтыг тодорхойллоо.

Монгол улсын Ерєнхийлєгч захирамж гарган батлан хамгаалах хууль, тогтоомжийн биелэлт, батлан хамгаалах тєсвийн санхїїжилт, зарцуулал- тын байдлыг улирал тутам, Зэвсэгт хїчин, бусад цэрэг хуулиар тогтоосон чиг їїргээ хэрэгжїїлж байгаа байдал, цэргийн албаны зохион байгуулалт, цэргийн сахилга, бэлтгэл сургуулилтын талаар сар бїр илтгэл, мэдээлэл авч, холбогдох їїрэг даалгавраар хангаж ирсэн нь тєрєєс зэвсэгт хїчин, бусад цэргийг удирдах тогтолцоог тєлєвшїїлэх, тэдгээрт тавих иргэний хяналтыг хэрэгжїїлэхэд чухал ач холбогдолтой болж байна.

Батлан хамгаалах їйл ажиллагаа, цэргийн албаны болон цагдаа, хилчдийн бие бїрэлдэхїїний нийгэм, эрх зїйн баталгааг хангана.

Цэргийн албан хаагчдыг хуучин загварын хувцсаар хангаж чадахгїй бол- сонтой холбогдсон бэрхшээл, сєрєг їр дагаврыг гэтлэн, цэргийн хувцасны їйлдвэрлэлийг їндэсний їйлдвэрлэлийг сэргээх бодлоготой уялдуулах, мэргэжлийн чиг хандлагатай, чадварлаг зэвсэгт хїчинтэй болох зорилтыг хэрэгжїїлэхэд цэргийн албан хаагчдын ажил, мэрэгжлийн онцлог, гїйцэт- гэх їїрэгт нь тохиромжтой хувцастай болгох, цэргийн албаны нэр хїндийг дээшлїїлэх зарчим баримтлан Монгол Улсын Ерєнхийлєгч 1998 оны 180 дугаар зарлигаар цэргийн дїрэмт хувцас, цолны болон ялгах тэмдгийн загварыг шинэчлэн баталлаа.

Цэргийн албан хаагчид, тэдгээртэй адилтгах цол хэрэглэдэг албан тушаалт- нуудад цолны нэмэгдэл цалин, цэргийн албан хаагчдын мэргэжлийн зэр- гийн нэмэгдэл цалин, тєрийн тусгай алба хаасны нэмэгдэл цалин, цэргийн албан хаагчдын цалингийн жишгийг тогтоох асуудлаар шинэчлэн боловс- руулсан саналыг дэмжин, Засгийн газарт холбогдох санал єгч шийдвэр- лїїлсний зэрэгцээ хилд алба хааж байгаа хїмїїсийг нэмэгдэл цалин, хїнсний нормт хангамжтай болгосон нь хилчдийн нийгмийн баталгаа, ахуй амьдралыг дээшлїїлэхэд чухал ач холбогдолтой боллоо.

Дэлхийн II дайны тєгсгєл, чєлєєлєх дайны ялалтын 55 жилийн ойг тохиол- дуулан цэргийн ахмадуудтай уулзаж, цэргийн шинэчлэлийн бодлогын хэрэгжилтийн їр дїн, тєрєєс цэргийн ахмадуудынхаа талаар авч байгаа арга хэмжээтэй холбогдуулан їг хэлж, тэтгэвэрт гарч байгаа цэргийн албан хаагчдад нэг удаа 18-36 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмж олгох асуудлыг цаашид ч дэмжин, цэргийн албанаас тэтгэвэрт гарахдаа амьдрах ирээдїйнхээ тєлєє сэтгэл зовохооргїй байх тийм нийгмийн хамгааллыг бїрдїїлэхийн тєлєє ажиллахаа илэрхийллээ.